Unijne cła miały zahamować chiński zalew na europejskie drogi, ale smok wykazuje się zadziwiającą inwencją taktyczną. Zamiast poddawać się taryfom na elektryki, producenci z Państwa Środka po prostu zmieniają paliwo. Czy to dowód na ich elastyczność, czy sprytne wykorzystanie unijnych luk prawnych? Przygotujcie się na analizę, która obnaża, jak naprawdę wygląda motoryzacyjna wojna handlowa w 2024 roku.
Chińska odpowiedź na cła: Zwrot ku spalinom i hybrydom
Kiedy Komisja Europejska podnosiła stawkę celną na chińskie pojazdy elektryczne – docierając w niektórych przypadkach do szokujących 35% dodatkowo do standardowego 10% cła, które obowiązywało na importowaną „elektryczność” od listopada 2024 – wydawało się, że europejskie rynki odetchną. Jednak reakcja Pekinu była natychmiastowa i zaskakująco skuteczna. Chińscy gracze, zamiast lamentować nad stratami, po prostu przesunęli swoją strategię na modele, które są aktualnie poza zasięgiem dodatkowych taryf: samochody z silnikami spalinowymi i hybrydami.
Skutki tej zmiany są diametralne. Firma analityczna Dataforce donosi, że choć w tym samym okresie ubiegłego roku auta elektryczne stanowiły 44% chińskiej sprzedaży w Europie, w bieżącym roku ich udział spadł do zaledwie 34%. Oznacza to, że statystycznie, dwa z trzech samochodów, które zawitały na Stary Kontynent prosto z chińskich fabryk, podlegały jedynie standardowej, dziesięcioprocentowej opłacie celnej. To mistrzowska pętla na regulacjach!
Poza tym taktycznym odwrotem od czystych baterii, chińskie koncerny wycofały się także z obiecanych inwestycji w Europie, zwłaszcza w krajach, które popierały surowsze cła. Choćby Polska straciła planowany pilotażowy montaż samochodów marki Leapmotor (teraz należącej do Stellantisa), który miał odbywać się w Tychach. Teraz ta sama marka celuje w produkcję w Hiszpanii. Ta ucieczka od lokalnej produkcji pokazuje, że dla azjatyckich gigantów utrzymanie przewagi kosztowej jest priorytetem.
Wojna cenowa w Chinach zmusza do eksportu – ale niekoniecznie elektryków
Wielu europejskich konsumentów wciąż postrzega chińskie marki jako czempionów nowoczesnej, taniej technologii. Prawda z punktu widzenia ekonomicznego jest jednak bardziej brutalna. W samych Chinach panuje niesamowita nadpodaż mocy produkcyjnych – przekraczająca 50 milionów samochodów rocznie, podczas gdy globalny lider, Toyota, sprzedaje około 10 milionów!
Ta sytuacja doprowadziła do krwawego, jak opisują to analitycy, „wewnętrznego drenażu”. Na ponad sto aktywnych podmiotów produkujących auta w Chinach, zyski notuje zaledwie ich garstka. W efekcie, jak donosi „Automotive News”, większość chińskich fabryk pracuje na zaledwie 50% swoich możliwości.
W tej sytuacji, zamiast inwestować miliardy w nowe, drogie zakłady na terenie Europy, co zniwelowałoby ich kluczową przewagę konkurencyjną – niskie koszty produkcji i bliskość tanich łańcuchów dostaw komponentów – chińscy producenci wolą eksportować to, co już mają i co jest tańsze w produkcji. Produkcja części i montaż w Europie byłyby nieuchronnie droższe, co podważyłoby ich cenową magię.
Dlatego niemal nikt nie przenosi produkcji. Największy chiński gracz na naszym kontynencie, MG, który ma sprzedać w tym roku około 300 tysięcy sztuk, w całości bazuje na eksporcie z Chin. Wyjątkiem jest jedynie BYD, który buduje fabrykę na Węgrzech z docelową mocą 150 tys. aut rocznie (ma być gotowa w 2026 r.) i planuje zakład w Turcji. To jednak kropla w morzu w porównaniu do obaw, jakie budzi inwazja.
Czy 2035 rok to tylko utopia? Chińczycy obstawiają liberalizację
Strategia stawiania na hybrydy i spalinówki jest ostra nie tylko jako obejście bieżących ceł, ale także jako obstawka na przyszłe, równie niepewne regulacje unijne. Największym cieniem na elektrycznej rewolucji jest rosnąca debata na temat zakazu sprzedaży aut spalinowych po roku 2035.
Apelują o to nie tylko europejscy giganci, jak szef BMW, otwarcie mówiący, że to się „nie stanie”, ale i całe państwa członkowskie, argumentując, że tak drastyczne cięcia uderzą w europejski przemysł, z którego wiele firm może się nie podnieść.
I wygląda na to, że Bruksela słucha. Apostolos Tzitzikostas, Komisarz UE ds. transportu, publicznie przyznał niemieckiemu „Handelsblatt”, że Komisja jest „otwarta na postulaty dotyczące zmiany zakazu sprzedaży pojazdów spalinowych”. Wśród popularnych kontrpropozycji pojawiają się m.in. dopuszczenie sprzedaży dla modeli typu plug-in hybrid oraz tych z „wysoce efektywnymi” jednostkami spalinowymi nawet po terminie docelowym. Ostateczne decyzje mamy poznać prawdopodobnie w styczniu przyszłego roku. Jeśli Europa złagodzi kurs, chińskie inwestycje w hybrydy natychmiast okażą się strzałem w dziesiątkę.
