W obliczu galopujących cen oleju napędowego, nawet po wprowadzeniu rządowego pakietu CPN, wielu twardogłowych miłośników diesla szuka desperacko oszczędności. To, co wydawało się reliktem minionych kryzysów paliwowych, powraca niczym bumerang: polscy kierowcy ponownie spoglądają łakomym okiem na tanie oleje spożywcze. Czy ta desperacka próba cięcia kosztów to faktycznie sprytny trik, czy prosta droga do kosztownej wizyty u mechanika?
Diesel kontra rzepak: Ceny paliw nadal drapią po kieszeni
Rządowy pakiet Ceny Paliw Niżej (CPN), który wszedł w życie 31 marca, sypnął drobinę grosza, obniżając ceny benzyny i oleju napędowego. Do niedawna, gdy ceny ON lizały 9 zł za litr, oddech ulgi był bezcenny. Prognozy e-petrol.pl na najbliższe dni mówią o pułapie 7,39-7,60 zł za litr diesla. Choć to niżej, dla właścicieli starszych diesli, zwłaszcza w obliczu zbliżających się świątecznych wydatków, te kwoty wciąż wydają się zaporowe. Nic dziwnego, że historia zatacza koło i na nowo rozkwita praktyka znana z poprzednich zawirowań cenowych – zainteresowanie olejem rzepakowym z supermarketów.
A różnica w cenie jest kolosalna. Zgodnie z doniesieniami, litr oleju napędowego w cenie maksymalnej to niemal 8 złotych, podczas gdy olej rzepakowy w promocji potrafi kosztować… 4,50 zł za litr! W sieci Dino, olej rzepakowy „Złote Łany” w trzylitrowym opakowaniu to 13,49 zł, co daje 4,50 zł/litr – trzy złote taniej niż na dystrybutorze. Intermarche kusi ceną 4,59 zł, a Stokrotka oferuje olej „Extra” za 4,99 zł. Najbardziej kusząca (i najbardziej kontrolowana) jest oferta Biedronki: „Oleju Kujawskiego” można nabyć za 7 zł, ale przy zakupie dwóch litrów cena spada do 3,5 zł za butelkę. Oczywiście, Biedronka ma swoje zabezpieczenia: limit dwóch litrów dziennie i obowiązkowa karta Moja Biedronka, by zapobiec masowemu wykupywaniu paliwa przez kierowców.
Zgodnie z przepisami wszystkie stacje muszą stosować urzędowy pułap cen, a jego przekroczenie grozi karą do 1 mln zł
Na stacji 7,40 zł za diesla. W supermarkecie 4,50 zł za olej rzepakowy
Pomysł tankowania oleju spożywczego jest kuszący, ale musimy być precyzyjni: jest to alternatywa głównie dla bardzo specyficznej grupy pojazdów. Jazda na oleju rzepakowym we współczesnych silnikach Diesla, zwłaszcza tych z systemem Common Rail i filtrem cząstek stałych (DPF), to bilet w jedną stronę do warsztatu.
Kto może zaryzykować? Teoretycznie, tylko właściciele rasowych klasyków. Mowa o starszych jednostkach wysokoprężnych, które nie mają skomplikowanych systemów oczyszczania spalin, turbosprężarek ani precyzyjnych układów wtryskowych opartych na Common Rail. Myślimy tu o legendach, jak stare Mercedesy z rzędowymi pompami wtryskowymi (np. W124) czy francuskie diesle XUD. Te konstrukcje są, jak mawiali mechanicy, „pancerne” i wybaczały w zasadzie wszystko.
Niestety, reprezentacja tych technicznie prostych, a wytrzymałych aut na drogach kurczy się. Jak donosiło Ministerstwo Cyfryzacji, w 2025 roku zezłomowano 184 319 aut z silnikami wysokoprężnymi, a średni wiek tych „szrotów” to kosmiczne 22 lata! To pokazuje, jak cienka jest ta grupa, która mogłaby bez obaw zalać bak olejem prosto ze sklepu. Reszta kierowców musi liczyć się z konsekwencjami.
Olej rzepakowy zamiast napędowego, czyli jak zepsuć auto z silnikiem Diesla
Przejdźmy do sedna problemu technicznego. Olej napędowy i spożywczy różnią się fundamentalnie lepkością. Olej rzepakowy jest po prostu za „gęsty”, szczególnie w niższej temperaturze. Silniki, które muszą pracować z precyzyjnymi dawkami paliwa pod ekstremalnie wysokim ciśnieniem w układzie wtryskowym, nie tolerują tej różnicy.
W nowoczesnych konstrukcjach, bez specjalnych modyfikacji, takich jak systemy podgrzewania paliwa, jazda na rzepaku zmusza pompę wysokiego ciśnienia do nadmiernej pracy, co szybko prowadzi do jej uszkodzenia. Jeśli już ktoś próbuje jeździć, miesza go z ON w proporcji 2:1 lub nawet 3:1, co, rzecz jasna, rujnuje wszelkie kalkulacje oszczędnościowe.
Co gorsza, nie chodzi tylko o wtryski. Zupełnie inna charakterystyka spalania oleju roślinnego generuje ogromne ilości zwęglonych osadów. Lądują one wszędzie. W filtrze cząstek stałych (DPF) powodują jego błyskawiczne zapchanie, a to już wydatek liczony w tysiącach złotych.
Ale największe spustoszenie dzieje się w silniku. Osady te, spływając po ściankach cylindrów, zanieczyszczają olej silnikowy, drastycznie redukując jego właściwości smarne. Testy przeprowadzane przez niemiecki „Auto Bild” na Golfie V z silnikiem TDI jasno dowiodły skali zagrożenia: po zaledwie 4000 km jeżdżących na oleju słonecznikowym, doszło do awarii turbosprężarki. Przyczyna? Osady skutecznie zatkały magistralę olejową smarującą łożyska turbiny!
Testy niemieckiego „Auto Bilda” … wykazały np., że po 4 tys. km przejechanych na oleju słonecznikowym, w aucie zepsuła się turbosprężarka.
Mechanicy wiedzą, że dłuższa eksploatacja na takim paliwie prowadzi do dalszych, katastrofalnych skutków, takich jak uszkodzenie panewek wałków rozrządu. Dlatego, choć oszczędność na dystrybutorze kusi, w przypadku auta wyposażonego w nowoczesny osprzęt, „paliwo ze spiżarni” to technologiczne samobójstwo.
