Stalexport ujawnia: prawie miliard złotych z opłat A4 wpłynął do budżetu państwa.

Jarek Michalski

Podwyżki na autostradach A4 i A2 znów na tapecie, a kierowcy znowu zaciskają pasa. Tym razem jednak Stalexport Autostrady ujawnił dane, które malują zupełnie inny obraz finansowych relacji z państwem. Ile faktycznie trafia do budżetu z naszych opłat drogowych i dlaczego Ministerstwo Infrastruktury grzmi o „skrajnie niekorzystnych umowach”? Przygotujcie się na solidną dawkę motoryzacyjnej (i fiskalnej) rzeczywistości.

Kolejne podwyżki na A2 i A4. Minister grozi UOKiK

Ostatnie tygodnie to prawdziwy festiwal zapowiedzi drożyzny dla kierowców korzystających z płatnych odcinków autostrad w Polsce. Wiemy, że 1 kwietnia podniesione zostaną opłaty na kluczowym fragmencie A4 – odcinku między Katowicami a Krakowem, zarządzanym przez Stalexport Autostrada Małopolska. Nie lepiej sytuacja wygląda na A2, gdzie zarządca, Autostrada Wielkopolska S.A., również przymierza się do podwyżek. Takie działania naturalnie wywołały burzę, a reakcja Ministerstwa Infrastruktury była gwałtowna.

Minister Dariusz Klimczak publicznie zasygnalizował, że resort zalecił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) analizę możliwości wyjścia z tych, jak sam przyznał, „skrajnie niekorzystnych umów koncesyjnych”. Co więcej, minister nie krył daleko idącej frustracji, stwierdzając w wywiadzie dla Radia ZET, że struktura tych umów jest skonstruowana tak „fatalnie”, że „Państwo Polskie nie ma tu nic do powiedzenia”. W ramach tych działań, resort wraz z GDDKiA zwrócił się do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) o weryfikację, czy koncesjonariusze, korzystając z monopolu, nie drenują nadmiernie kieszeni kierowców.

Teoretycznie trudno nie przyznać racji, zwłaszcza że szczegółowe zapisy tych umów to do niedawna tajemnica poliszynela. Jednak to, co ujawniła firma Stalexport, rzuca nowe światło na to, ile Państwo faktycznie czerpie z tej „niekorzystnej” dla siebie sytuacji.

Okrągły miliard zł. Stalexport zdradził, ile Państwo zarobiło na kierowcach

W serii komunikatów, które wydobyły się z firmy zarządzającej A4 Katowice – Kraków, pojawiły się dane dotychczas trudne do zweryfikowania przez opinię publiczną. Stalexport poinformował o „rekordowych płatnościach na rzecz Skarbu Państwa w historii umowy na zarządzanie trasą A4 Katowice – Kraków”.

Kluczowa informacja jest następująca: w okresie od 2016 do 2025 roku, budżet państwa zyskał na tej koncesji blisko 1 miliard złotych, i to bez angażowania własnych środków w modernizację i utrzymanie trasy.

Jak to się przekłada na bieżące wpływy? Firma podała, że:

„udział strony publicznej w zyskach z przedsięwzięcia za rok 2025 wynosi ogółem ponad 226 mln zł”.

W tym kontekście jawi się pytanie – skoro państwo tyle zyskuje, na co te wszystkie podwyżki i lamenty, skoro koncesjonariusz, mimo własnych zysków, musi przecież utrzymywać i modernizować arterię?

Ile Państwo zarabia na kierowcach jeżdżących A4?

Choć detale umów koncesyjnych pozostają twardym orzechem do zgryzienia dla dziennikarzy śledczych, oficjalne komunikaty pozwalają na mniej więcej oszacowanie, jak wygląda podział tortu z naszych opłat na tej kluczowej arterii południa kraju.

Stalexport z dumą ogłosił, że w 2025 roku przychody z poboru opłat wzrosły o 9,7 procent, osiągając poziom 628,5 mln zł. Wykonajmy teraz szybki rachunek z użyciem kalkulatora eksperta motoryzacyjnego. Kwota, która trafiła do budżetu państwa – te ponad 226 mln zł – stanowiła w roku 2025 blisko 36 procent wszystkich opłat, które kierowcy uiścili na bramkach. To znaczy, że co trzecia złotówka, którą wydajesz na przejazd, ląduje bezpośrednio w kasie państwa, a nie na łatanie dziur czy budowę nowych pasów.

W tym samym komunikacie Stalexport podał również swoje wyniki finansowe:

„w 2025 roku Grupa Kapitałowa Stalexport Autostrady wypracowała 94,7 mln zł skonsolidowanego zysku netto i pomimo jego spadku o 32 proc. w porównaniu do 2024 utrzymuje wysoki poziom rentowności operacyjnej”.

Oznacza to, że w ubiegłym roku, po odliczeniu wszystkich kosztów operacyjnych i inwestycyjnych związanych z utrzymaniem infrastruktury, koncesjonariusz zatrzymał dla siebie niecałe 95 milionów złotych. Jest to mniej więcej dwukrotnie niższa kwota niż ta, którą w tym samym okresie zasiliła państwowy budżet z tytułu opłat.

Ostatni rok opłat na A4. Kiedy autostrada Katowice-Kraków będzie bezpłatna?

Takie liczby nakreślają zupełnie inną perspektywę na konflikty wokół stawek. O ile minister Klimczak może być oburzony faktem marginalnego wpływu państwa na bieżącą politykę cenową, o tyle minister Domański (finansów) patrząc na roczny wpis do budżetu rzędu ćwierć miliarda złotych, ma zapewne nieco inne odczucia.

Musimy jednak pamiętać, że te dane dotyczą wyłącznie roku 2025 i mogą wiązać się z rekordowymi, wymuszonymi nakładami na remonty. Umowa koncesyjna, która wygasa dopiero w marcu 2027 roku, zobowiązuje Stalexport do przekazania odcinka w idealnym stanie technicznym. W samym 2025 roku koncesjonariusz zainwestował w remonty:

„W bieżącym roku wykonane zostaną prace inwestycyjne o wartości ok. 81 mln zł, a na prace utrzymaniowe wydamy ok. 193,6 mln zł. Prace obejmą między innymi remont kolejnych 32 km nawierzchni jezdni autostrady […] oraz remonty 24 wiaduktów i obiektów mostowych”

Po zakończeniu tych prac, autostrada ma zostać zwrócona stronie publicznej „jak nowa”. To stawia w innym świetle argument o braku inwestycji. Firma niechętnie chwali się szczegółami nakładów z lat poprzednich, więc stosunek zysku koncesjonariusza do wpływów budżetu za 2025 rok może nie być stałą regułą. Niemniej jednak, fakt pozostaje faktem: ponad jedna trzecia pieniędzy pobranych na bramkach w ubiegłym roku trafiła prosto do budżetu państwa, a to niemało biorąc pod uwagę, że za mniej niż dwa lata (marzec 2027) ten odcinek ma szansę stać się bezpłatny.

Udostępnij
Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Najstarsze
Najnowsze Najwięcej głosów