Decyzje samorządów dotyczące elektrycznych flot zawsze budzą emocje, zwłaszcza gdy w grę wchodzą pieniądze podatników. Historia używanej elektrycznej Kii Soul w Straży Miejskiej w Nysie to gotowy materiał na studium przypadku o tym, jak ambitne cele elektromobilności mogą zderzyć się z brutalną rzeczywistością eksploatacji aut prosto ze Stanów Zjednoczonych. Kiedy główny komponent techniczny zawodzi, nagle 58 tysięcy złotych zainwestowane w „zielony” radiowóz okazuje się kwotą znikomą w obliczu kosztów naprawy.
Elektryczna szara strefa: Używany Soul z USA i kosztowny dysonans
Historia tej konkretnej Kii Soul jest, delikatnie mówiąc, nieoczywista. Pojazd, który trafił do floty Straży Miejskiej w Nysie w grudniu 2021 roku – i to jako egzemplarz używany – pochodził z 2016 roku i został sprowadzony prosto z USA. Samorząd zapłacił za niego 58 tysięcy złotych, licząc na oszczędności wynikające z niskich kosztów eksploatacji, co jest przecież jednym z głównych argumentów za elektromobilnością w miastach. Spójrzmy prawdzie w oczy: zakup sześcioletniego elektryka sprowadzonego zza Oceanu zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem. Według danych z rządowego serwisu Historia Pojazdu, auto do Polski przybyło w 2019 roku i przez pewien czas było w rękach osoby prywatnej, zanim trafiło pod skrzydła gminy, po wcześniejszej zmianie właścicieli.
Intrygujący jest zwłaszcza kontekst zakupu. W 2021 roku, kiedy auto wchodziło do służby, miało na liczniku zaledwie 63 725 km, co wydawało się obiecujące. Jednak jak to często bywa z autami po przejściach, zwłaszcza importowanymi z USA – skąd często trafiają pojazdy powypadkowe – prawda o ich stanie ujawnia się z czasem. Dziś wiemy, że strażnicy przejechali nim około 100 tysięcy kilometrów, ponieważ z dokumentów przetargowych wynika, że sprzedano je z przebiegiem przekraczającym 163 tys. km. To już solidny jak na elektryka przebieg, ale dopiero teraz wyszła na jaw cena tej „szansy” na tanią eksploatację.
Kiedy bateria decyduje o losie radiowozu: Wyrok na 120 tysięcy
W listopadzie bieżącego roku zapadł wyrok, który natychmiast zakończył dyskusję o opłacalności dalszego utrzymywania tego pojazdu. Kluczowy element – akumulator trakcyjny – po prostu przestał działać. Diagnoza była brutalnie jednoznaczna, a wycena naprawy zamroziła samorządowe ambicje.
Naprawę wyceniono na 120 tys. zł.
Proszę to sobie uświadomić: za koszt wymiany baterii w blisko 8-letnim, używanym elektryku, można by kupić nowy, przyzwoity samochód spalinowy lub, jak pokazała praktyka, niemal nowy pojazd elektryczny. W tym momencie logiczne staje się pytanie, czy kontrola stanu technicznego pojazdu przed zakupem była wystarczająco skrupulatna. Przygotowanie do zakupu pojazdów z rynku wtórnego, zwłaszcza z niepewnego źródła, wymaga dogłębnej diagnostyki stanu baterii, by uniknąć finansowej katastrofy.
Zasada zastąpienia: Nowy EV3 za cenę starej naprawy
W obliczu tak horrendalnej kwoty, miasto nie miało wyboru. Zamiast wykładać 120 tys. zł na rewitalizację starej technologii, podjęto strategiczną decyzję: sprzedać uszkodzonego wraka i kupić nową, pewną maszynę. Sprzedaż niesprawnej Kii Soul była szybka – po nieudanym pierwszym podejściu, w grudniu auto zmieniło właściciela, startując od ceny wywoławczej 20 tys. zł.
Jednocześnie wdrożono plan awaryjny, realizując jednocześnie strategię modernizacji. Do floty Straży Miejskiej w Nysie trafiła nowa Kia EV3. I tu pojawia się prawdziwa ironia losu, a zarazem dowód na to, że postęp technologiczny potrafi być szybszy niż degradacja niektórych inwestycji komunalnych. Według informacji z Biuletynu Informacji Publicznej, nowy radiowóz EV3 kosztował 159 tys. zł.
Co jest zaskakujące? Różnica w cenie między nowym autem elektrycznym a kosztem naprawy starego to zaledwie 40 tys. zł! To pokazuje, jak drastycznie spadają koszty nowych pojazdów zeroemisyjnych, zwłaszcza w kontekście gwarancji. Nowy model, oficjalnie wszedł do służby krótko przed Bożym Narodzeniem, co jest istotne, ponieważ jest objęty 7-letnią gwarancją, która w razie ewentualnej awarii uniesie koszty z budżetu gminy.
Hybryda uratowała sytuację, ale ukazała słabość planowania
Przez cały okres, kiedy Kia Soul była niesprawna, straż w Nysie musiała polegać na jednym sprawnym radiowozie. Była nim hybrydowa Toyota Prius. Choć Prius był starszy niż wycofana Kia Soul, pozostawał w pełni funkcjonalny – co w służbach miejskich ma fundamentalne znaczenie przewyższające ekologiczne ambicje. Ten incydent unaocznia problem: opieranie operacyjności kluczowych służb miejskich na jednym, drogim w naprawie, starzejącym się pojeździe elektrycznym, który nie ma realnego wsparcia w awarii kluczowego elementu.
Elektryfikacja służb: Czy jesteśmy gotowi na koszty ukryte?
Historia z Nysy to podręcznikowy przykład wyzwań, przed którymi stają samorządy w procesie elektryfikacji flot. Przepisy wymuszają na nich kupowanie pojazdów zeroemisyjnych, co jest chwalebne z punktu widzenia walki ze smogiem, jednak często prowadzi do kompromisów przy braku odpowiednich funduszy lub wiedzy eksperckiej.
Wybór używanego egzemplarza ze Stanów Zjednoczonych, sprowadzonego przez osobę prywatną, wydaje się być krokiem zdecydowanie zbyt ryzykownym. Kiedy samorząd kupuje pojazd budzący wątpliwości co do jego pierwotnej historii serwisowej i pochodzenia – bo nie jest tajemnicą, że zza Oceanu często płyną egzemplarze po trudnych przejściach – musi liczyć się z ewentualnymi konsekwencjami finansowymi. W efekcie, krótka, choć intensywna służba elektrycznej Kii Soul zakończyła się gigantyczną stratą, która paradoksalnie niemal pokryła koszt zakupu jej nowoczesnego następcy.
